ΤΟΠΙΚΕΣ ΚΟΥΖΙΝΕΣ

Τρίγωνα Πανοράματος: το χωριάτικο γλυκό που κατέκτησε την Ελλάδα

Η Εύη Βουτσινά γράφει για τα τρίγωνα Πανοράματος, το γλυκό για το οποίο η Θεσσαλονίκη «ανηφόριζε» για να απολαύσει τις Κυριακές.

19.05.2022
Φωτογραφία: Αλέξανδρος Αβραμίδης
Τρίγωνα Πανοράματος: το χωριάτικο γλυκό που κατέκτησε την Ελλάδα

Αρχές της δεκαετίας του ’70 στη Θεσσαλονίκη. Τι πόλη! Πραγματική μητρόπολη, άνετη, καλοταϊσμένη και γλυκιά. Εύκολα μπορούσες να τη χαρτογραφήσεις με βάση τις γευστικές της γωνιές.

Για σιροπιαστά στην Ιπποδρομίου· για πάστες, τούρτες, προφιτερόλ (ένα θαύμα με πικρούτσικη σοκολάτα) στην Τσιμισκή·  για τα γλυκά της Ανατολής, όπως το εκμέκ με το καϊμάκι (όχι, όχι καϊμάκι παγωτό, έλεος), την άγλυκη κορυφή από το βουβαλίσιο γάλα, δίπλα στο Καραβάν Σεράι·  για να μην πω για εκείνο το θεσπέσιο και ονειρεμένο παγωτό «Αρμενοβίλ» με σος πικρής σοκολάτας, που σερβίριζε κεντρικό ζαχαροπλαστείο και που τώρα είναι άγνωστο σε Ανατολή και Δύση. Ήταν η εποχή που οι ζαχαροπλάστες ήταν τεχνίτες και τα έτοιμα μείγματα, που σήμαναν το τέλος αυτής της μαστοριάς, ακόμη άγνωστα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣΟι 10 μπακλαβάδες της Αθήνας που τρώμε μέχρι τελικής πτώσεωςΟι 10 μπακλαβάδες της Αθήνας που τρώμε μέχρι τελικής πτώσεως

Τις Κυριακές παίρναμε το λεωφορείο για το Πανόραμα, ένα χωριό τότε με πολλές στάνες και μαγαζάκια σε στυλ καφενείο – ζαχαροπλαστείο, λίγα μόνο από τα οποία έψηναν κάτι για φαγητό. Τότε ο κόσμος δεν έτρωγε πολύ έξω από το σπίτι, ενώ υπήρχε η συνήθεια να βγαίνουν τα απογεύματα για γλυκό. Στο Πανόραμα, επίσης, δεν υπήρχε ίχνος βίλας ή πολυτελούς μεζονέτας. Το χειμώνα είχε χιόνι και σ’ εκείνα τα μαγαζάκια έκαιγαν στο φουλ ξυλόσομπες. Παιδιά ήμαστε τότε, παίζαμε χιονοπόλεμο και μετά τρέχαμε μέσα να ζεσταθούμε. Ένα απ’ αυτά τα «καφενεία» είχε και θέα, έβλεπες χαμηλά τη Θεσσαλονίκη και τον Θερμαϊκό. Την άνοιξη είχε ένα ανάλαφρο, σαν κρυστάλλινο, αεράκι.

Όλα εκείνα τα μαγαζάκια σερβίριζαν τα τροφαντά τρίγωνα. Με το εκλεκτό γάλα από τα ζώα τους, το πρώτης τάξεως βούτυρο, καθώς και τα φρέσκα αυγουλάκια από τις δικές τους κότες έφτιαχναν μια υπέροχη κρέμα ζαχαροπλαστικής αρωματισμένη με βανίλια. Τίποτα εξεζητημένο, μια απλή κρέμα που βασιζόταν στον χρυσό κανόνα των εκλεκτών υλικών που δεν σε προδίδει ποτέ.

Αυτή την κρέμα την τύλιγαν σε φύλλα αλειμμένα με μοσχομυριστό βούτυρο, ώστε να σχηματίζονται τρίγωνα, τα έψηναν μέχρι να ροδίσουν και μετά τα σιρόπιαζαν. Ένα τρίγωνο γαλακτομπούρεκο δηλαδή. Μερικοί είχαν το ίδιο γλυκό τυλιγμένο σαν ρολό-φλογέρα και κάποιοι λίγοι το είχαν σε ταψί απλωμένο, όπως το γνωστό μας γαλακτομπούρεκο.

Τα τρίγωνα ήταν τα πιο δημοφιλή. Δεν ήταν ιδιαίτερα τραγανό το φύλλο, απλώς μοσχοβολούσε το βούτυρο διακριτικά. Η κρέμα, όμως, ήταν το καλύτερο. Η γεύση της είχε το βάθος που δίνουν τα αυθεντικά υλικά. Γεύση γεμάτη, ολοκληρωμένη, πλήρης.

Είναι δύσκολο να το εξηγήσεις αυτό στους νεότερους, που δεν έχουν δοκιμάσει το πλήρες γάλα ούτε τα γλυκά φτιαγμένα μ’ αυτό. Δεν είναι εύκολο να τους δώσεις να καταλάβουν ότι αυτή και μόνο η απλή κρέμα έδωσε τη φήμη στα τρίγωνα του Πανοράματος• κανένα μυστικό δεν υπήρχε. Ήταν ένα χωριάτικο γλυκό, δηλαδή, βασισμένο στα προϊόντα του χωριού.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣΟι Βερσαλλίες της Λισαβώνας, ένα ιστορικό café σχεδόν 100 χρονώνΟι Βερσαλλίες της Λισαβώνας, ένα ιστορικό café σχεδόν 100 χρονών

Αυτό που λέγαμε χωριάτικο άλλοτε, σήμερα γίνεται ΠΟΠ (Προϊόν με Ονομασία Προέλευσης – μια διάκριση που την αποκτούν προϊόντα των οποίων οι πρώτες ύλες παράγονται στον τόπο τους και τους δίνουν ιδιαίτερο χαρακτήρα). Πίσω απ’ αυτήν τη γεύση υπάρχει μια αλυσίδα. Τα κοπάδια -πρόβατα, κατσίκια και αγελάδες- δεν ήταν σταβλισμένα στο βαθμό που είναι σήμερα και δεν ταΐζονταν, έβγαιναν έξω και έτρωγαν τα τρυφερά χορταράκια, δηλαδή τρέφονταν με τον φυσικό τρόπο που αντιστοιχεί στο είδος τους. Το γαλατάκι τους, λοιπόν, ήταν το πρέπον. Εκείνη την εποχή δεν είχαν κυκλοφορήσει ευρέως οι «κατασκευασμένες» τροφές για τα γαλακτοπαραγωγικά ζώα. Αν είχαμε λίγο καλύτερη οργάνωση ως κοινωνία και, κυρίως, αν είχαμε λίγη περηφάνια για τις ομορφιές και τις νοστιμιές αυτού του τόπου, η χώρα μας θα ήταν γεμάτη νοστιμιές. Κάθε γωνιά θα είχε τα δικά της χαρακτηριστικά γευστικά καλούδια.

Δείτε μια ωραία συνταγή για Τρίγωνα Πανοράματος από τον Στέλιο Παρλιάρο

Το άρθρο πρωτοδημοσιεύτηκε στο περιοδικό Γαστρονόμος, τεύχος 11.

Βραβεία Ποιότητας

Δες ανά κατηγορία τα βραβεία των προηγούμενων ετών